Aşırı göz sulanması neden olur? Gözyaşı kanalı tıkanıklığını nasıl tedavi ederiz?

Aşırı göz sulanması neden olur? Gözyaşı kanalı tıkanıklığını nasıl tedavi ederiz?

Göz yaşarması doğuştan varsa, bu durum çoğunlukla gözyaşı kanalının tıkanıklığından kaynaklıdır, aralıksız sulanma ve bazen çapaklanma ile seyreder ve aylar içerisinde %80-90 oranında kendiliğinden düzelir. Bir yaşına kadar düzelmeyen durumlarda sondalama (probing), daha geç yaşlarda tüp takma (entübasyon) gibi kısa süren cerrahilerle kanalı açarız, daha geç yaşta ise erişkin tipi kanal ameliyatları yaparız.

Erişkin hastalarda ise yine gözyaşı kanalının yaşa bağlı tıkanıklıkları ön planda olmak üzere, aşırı sulanma ile gelen hastalarda öncelikle ekarte etmemiz gereken durumlar vardır. Detaylı bir göz muayenesi ile aşırı sulanma yapabilecek göz yüzeyini değerlendirir, kurugöz ve alerji durumlarına bakarız. Oküloplastik değerlendirme ile kapak kenarı hastalıkları (meibomit, blefarit), kapağın aşırı gevşediği ve sarktığı durumlar (ektropiyon), kapak kenarının içe döndüğü (entropiyon) ve kirpiklerin battığı (trikiazis, distikiazis) durumları dikkatlice değerlendirir ve tespit edersek medikal tedavi ya da cerrahi ile düzeltiriz. Bu durumların tespit edilmediği sulanma hastalarında bir sonraki oküloplastik değerlendirme aşaması, kapağın iç kısmında yer alan gözyaşı boşaltım deliklerinden (punktum) girerek yaptığımız lavaj işlemidir.

Ofiste yapılan bu işlemde, punktumlardan sıvı verip, burnumuzdan genzimize geçip geçmediğine bakarız. Eğer gözyaşı boşaltım sisteminde tıkanıklık varsa, sıvı göze geri gelecektir ve hangi seviyeden geri geldiğine bakarak tıkanıklığın seviyesini tespit ederiz. Genellikle kanalın en uç kısmı yani buruna açılan kısmında tıkanıklık mevcuttur, bu durum gözyaşı kanalı tıkanıklığı olarak adlandırılır. Kanal tıkanıklığı genellikle 65 yaş üzerinde karşımıza çıksa da, genç hastalarda da sıklıkla görülebilmektedir.

Eğer kanal tıkanıklığı saptarsak, bu durumun tek tedavisi cerrahi olarak yeni bir kanal yolu oluşturmaktır. Bunun için 3 yöntem mevcuttur. Dışarıdan 7-8 milimetrelik kozmetik bir kesiden yaptığımız ameliyat en etkin yöntem olarak kabul görmektedir ve başarı oranı %95’in üzerindedir. Ameliyat kesisi kapak-yanak arasındaki kozmetik bir kesiden yapıldığında, iz kalması söz konusu değildir. Ameliyat genel anestezi veya sakinleştirici ilaç altında yaklaşık 20-30 dakika sürer ve hasta aynı gün taburcu olur.

Kanal sistemine güvenlik amaçlı geçici bir tüp takılabilir, bu tüp 1 ay sonra ofiste basitçe çıkartılır. Ameliyat sonrası dönemde ağrı-sızı hissedilmez ve istenirse 1 gün sonra işe dönülebilir. Diğer bir yöntem burun içerisinden endoskoplarla yaptığımız bir ameliyat yöntemidir. Doğru seçilmiş hastalarda bu yöntemin de başarı oranı yüksektir ve %80-90 civarı başarı sağlanmaktadır. Son olarak, bir dönem popüler olmasına rağmen günümüzde artık terkedilmiş lazerli bir yöntem mevcuttur; bu cerrahinin uzun dönem başarı oranı %50 civarındadır ve tekrar tıkanma oranı yüksek olduğu için çok zorda kalınmadıkça tercih edilmemektedir.